CZY JESTEŚ ASERTYWNY?

SPRAWDŹ SIĘ SAM » CZY JESTEŚ ASERTYWNY?

 Czy jesteś asertywny?

Asertywność to umiejętność wyrażania swojego zdania, potrzeb, oczekiwań w kontakcie z innymi ludźmi; często jest kojarzona z odmawianiem czyli mówieniem słowa „Nie”, informowaniem innych ludzi na co się zgadzamy, a na co nie, co jest dla nas w porządku a co niekoniecznie, jakie zachowania innych ludzi sprawiają, że czujemy się niekomfortowo czy niezręcznie. Warto pamiętać, że asertywność nie oznacza jedynie odmawiania i stanowczego reagowanie w sytuacjach, gdy ktoś zachowuje się w sposób naruszający nasze dobre samopoczucie. Asertywne zachowania można także stosować w sytuacji, gdy wyrażamy zakłopotanie czy reagujemy na komplementy a nawet wyrażamy prośby.

 

             Asertywność to uczciwość względem siebie i innych ludzi; jeśli bowiem posiadamy tą umiejętność poprawia ona znacząco naszą komunikację z innymi, minimalizuje niedomówienia; sprawia, że kontakt z nami jest dla innych bardziej przewidywalny.

             Warto zwrócić uwagę, że asertywność to nie agresja czy też mówienie wszystkiego, co w danym momencie pojawi się w naszych myślach czy odczuciach. Asertywność zakłada bowiem otwarte wyrażanie siebie, ale bez naruszania poczucia godności swojej i innych osób- co oznacza, że zasada „ co w sercu to na języku” nie będzie tożsama z zachowaniem asertywnym.

Prezentowane poniżej prawa asertywności można traktować jako podpowiedź jak otwarcie wyrażać samego siebie.

PRAWA ASERTYWNOŚCI wg. H.Fensterheima

  1. Masz prawo do robienia tego, co chcesz – dopóki twoja działalność nie rani kogoś
    innego.
  2. Masz prawo do zachowania swojej godności poprzez asertywne zachowanie – nawet jeśli rani to kogoś innego – dopóki twoje intencje nie są agresywne, lecz asertywne.
  3. Masz prawo do przedstawiania innym swoich próśb – dopóki uznajesz, że druga osoba ma prawo odmówić.
  4. Istnieją takie sytuacje między ludźmi, w których prawa nie są oczywiste. Zawsze jednak masz prawo do przedyskutowania i wyjaśnienia problemu z drugą osobą.
  5. Masz prawo z korzystania ze swoich praw. Jeśli z nich nie korzystasz, to godzisz się na odebranie ich sobie.

Jeżeli czasem zastanawiasz się, jak to jest z twoją własną asertywnością – zachęcamy do wykonania poniższego testu i przekonania się- może to być ważny krok do poznania samego siebie i refleksji nad własnymi kontaktami z innymi ludźmi.  

1. Czy zdarza ci się nie zareagować, np. gdy zauważysz, że rachunek w restauracji jest zawyżony?
2. Czy potrafisz prosto w oczy powiedzieć rozmówcy, że cię uraził?
3. Czy stanowczo reagujesz, gdy ktoś krzywdzi kogoś innego?
4. Czy przezwyciężasz trudności w realizacji swoich planów?
5. Czy poprosiłbyś przyjaciela o pożyczkę, nawet jeżeli wcześniej kilkakrotnie ci odmówił?
6. Czy wyrażasz swoje zdanie nawet wtedy, kiedy zdajesz sobie sprawę, że inni będą cię krytykować?
7. Czy czujesz opór, prosząc innych o pomoc?
8. Czy otwarcie odmawiasz odpowiedzi na niedyskretne pytania?
9. Czy potrafisz głośno przyznać, że czyjeś zachowanie cię zawstydza?
10. Czy mówisz „nie mogę”, chcąc powiedzieć „nie chcę”?
11. Czy podczas ważnej rozmowy potrafisz o siebie zadbać (usiąść wygodnie, poprosić o coś do picia itp.)?
12. Czy umiesz odmówić, gdy ktoś prosi cię o przysługę?
13. Czy zdarza ci się zostać dłużej w pracy tylko dlatego, że wydaje ci się, że wychodzenie o czasie jest nie na miejscu?
14. Czy czujesz się wykorzystywany?
15. Czy potrafisz przyjąć odmowę bez urazy?
16. Czy pod naciskiem łatwo zmieniasz zdanie?
17. Czy podczas gorącej dyskusji pamiętasz o swoich celach?
18. Czy czujesz się źle, kiedy robisz coś, na co nie masz ochoty?
19. Czy zdarza ci się wiedzieć lepiej niż inni?
20. Czy czujesz się dobrze tylko wtedy, kiedy wszyscy się z tobą zgadzają?

Przyznaj teraz sobie po 1 punkcie za odpowiedzi „tak” w punktach:
2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 11, 12, 15, 17, 18,
oraz za odpowiedzi „nie” w punktach:
1, 7, 10, 13, 14, 16, 19, 20.

Teraz czas za interpretacje wyników:

  • Wynik od 15 do 20 punktów

Uzyskany wynik wskazuje, ze zachowania asertywne nie przysparzają Ci żadnego kłopotu; w sposób jasny wyrażasz swoje potrzeby i uczucia, nawet jeśli czasami spotykasz się z krytyką – traktujesz ją jako informację zwrotną ze strony otoczenia; jesteś szczery i otwarty. Pamiętaj, ze możesz doświadczyć sytuacji w których zachowania uległe lub autorytarne mogą pomóc Ci w zadbaniu o własne potrzeby.

  • Wynik od 8 do 14 punktów

Potrafisz zachowywać się asertywnie, ale nie zawsze; doświadczasz czasami sytuacji, w których nadal trudno Ci bronić własnych praw. Zdarza ci się działać wbrew sobie, potrafisz z grzeczności nie odmówić prośbie lub nie zwrócić się po pomoc tylko dlatego, że boisz się odmowy. Czasami możesz popadać w gniew, a potem tego żałować. Bywasz  wrażliwy słowa na krytyki, kierowane pod twoim adresem.  Warto, abyś mocniej uwierzył w siebie i w to, że potrafisz w sposób otwarty wyrażać siebie. Powodzenia!

  • Wynik mniej niż 8 punktów

Asertywność to postawa, którą przyjmujesz rzadko. Prawdopodobnie często doświadczasz sytuacji, kiedy emocje wymykają Ci się spod kontroli ( i sięgasz po agresję) albo zachowujesz się ulegle. Warto aby pamiętał, że choć asertywność nie jest jedyną możliwą strategią życiową, jest jednak – w codziennych, normalnych warunkach – najbardziej efektywna. Może warto podjąć wysiłek i rozwinąć umiejętności asertywne w kontakcie z innymi? Może stać się źródłem bardziej satysfakcjonujących kontaktów z innymi i większego zadowolenia z siebie.

A na koniec… podpowiemy, że rozeznaniu, które z naszych zachowań sa asertywne, a które nie- z pomocą przychodzi H. Fensterheim ( amerykański psycholog i psychiatra), który radził: „Jeżeli masz wątpliwości, czy dane zachowanie jest asertywne, sprawdź, czy choćby odrobinę zwiększa ono Twój szacunek do samego siebie. Jeżeli tak jest, jest to zachowanie asertywne. Jeżeli nie – nie jest ono agresywne”.

(opracowane na podstawie materiałów zawartych na stronie: www.tygodnikprzeglad.pl/czy-jestes-asertywny/)