9. LITERATURA POLECAMY

MATERIAŁY DO PRACY Z DZIEĆMI W DOMU » 9. LITERATURA POLECAMY

7.

 

Adaptacja do przedszkola

 

Dziecko jest już zapisane do przedszkola? Albo ten etap jeszcze przed nami? Warto się do niego przygotować. Jak to zrobić? Warto sięgnąć po książkę "Akcja Adaptacja. Jak pomóc sobie i dziecku w zaprzyjaźnieniu się z przedszkolem" Agnieszki Stein (psychologa, autorki książek i artykułów o wychowaniu i budowaniu relacji).

 

W książce znajdziemy różne przydatne wskazówki, m.in.: 

Jak przygotować dziecko i siebie do przedszkola?

Co możemy zrobić jeszcze przed pierwszym dniem, jak ułatwić dziecku adaptację?

Co robić, gdy pojawiają się trudności?

 

Jeśli myślimy o przedszkolu w dalszej perspektywie pomocne będą również informacje na temat wyboru przedszkola, wątpliwości rodziców oraz czy i kiedy dziecko będzie najprawdopodobniej gotowe na pójście do przedszkola.

 

Autorka zwraca dużą uwagę na wspieranie rozwoju i poczucia bezpieczeństwa dziecka.

Jest to ciekawa lektura dla rodziców, która pomoże przejść ważny etap adaptacji do przedszkola z większym spokojem, pewnością oraz z poszanowaniem potrzeb dziecka. 

Zachęcam do lektury. Monika Wrzosok – psycholog

 

 

 6.

 

"Przestańcie się kłócić"

 

Sytuacja zewnętrzna wpływa na każdego z nas. Wiele osób czuje rozdrażnienie, zmęczenie, przeciążenie czy niepewność. Nasza codzienność uległa zmianom i staramy się radzić sobie z tymi zmianami najlepiej jak potrafimy.

Spędzając z najbliższymi sporo czasu, godząc obowiązki rodzica i pracownika, zdarza się że jesteśmy podenerwowani, a wtedy nie trudno o kłótnie.

Jak rozmawiać z dzieckiem, o naszych emocjach, o kłótni między rodzicami czy rodzeństwem, której było świadkiem? Jak ułatwić poradzenie sobie z tą trudną dla niego sytuacją i emocjami, które ona w nim wywołała.

 

Pomocna może być książka D. Geisler "Przestańcie się kłócić!", która w przystępny sposób pokazuje, jak może powstawać konflikt, i że zdarza się on nawet wśród kochających się ludzi. Autor zwraca uwagę na to, że ważne jest wyjaśnienie sobie później, dlaczego doszło do kłótni.

 

Polecam lekturę, która ułatwi nam rozmowę z dzieckiem, o trudnych emocjach i sytuacji kłótni, która zdarza się czasem prawie każdemu. A dla dziecka będzie ponadto źródłem czerpania informacji o tym, jak radzić sobie w sytuacji konfliktu w przedszkolu lub szkole.

 

Opracowała Monika Wrzosok - psycholog

 

 

 

 

 

5.

 

„Kobiety i dziewczyny ze spektrum autyzmu. Od wczesnego dzieciństwa do późnej starości” Sarah Hendrickx

Jako, że kwiecień jest miesiącem wiedzy i świadomości o autyzmie chciałabym już na sam jego koniec zaproponować  tę ciekawą pozycję książkową. Co wyróżnia ją z podobnych na polskim rynku wydawniczym? Między innymi to, że napisała ją kobieta, u której autyzm rozpoznano w wieku 43 lat, po latach zawodowego i profesjonalnego zajmowania się tematyką osób ze spektrum. Tak sama o tym pisze:

„Na temat autyzmu napisałam prace magisterską oraz pięć książek, brałam udział w wielu poświęconych mu konferencjach, wyszkoliłam kilka tysięcy terapeutów i pracowałam z ponad setką autystycznych osób. Mnie samej wydawało się niedorzeczne, że osoba tak bardzo zanurzona w teorii i praktyce autyzmu nie potrafi namierzyć siebie.”

Ubieranie masek, dopasowywanie się do oczekiwań społecznych, granie ról - tak bardzo często wygląda rzeczywistość bohaterek książki. Autorka swoją propozycją wypełnia lukę na temat kobiecego wymiaru spektrum autyzmu. Z dużą wnikliwością prezentuje symptomatologię objawów występujących u płci żeńskiej na poszczególnych etapach życia od dzieciństwa do starości. Postuluje potrzebę lepszego, pełniejszego rozumienia odmienności obserwowanych zachowań u kobiet od wciąż dominującego klasycznego, męskiego profilu autyzmu. Podkreśla jak trudna, żmudna i czasochłonna jest nadal trafna diagnoza dziewczynek czy nastolatek, które w perfekcyjny sposób opanowały umiejętność maskowania swojego autyzmu.
S. Hendrickx zależy na zwiększeniu społecznej świadomości problemu ale też, a może przede wszystkim, diagnozujących autyzm specjalistów.

„Miała osiem lat, gdy zaczęła pytać, czy sama nie ma zaburzeń ze spektrum autyzmu. Już wcześniej zasięgaliśmy konsultacji (u specjalistów), ale zbywali nas, argumentując, że córka nie może mieć autyzmu, bo jest dziewczynką! (…) Kiedy miała dziewięć lat, a u brata stwierdzono Zespół Aspergera była przekonana, że ona także ma ZA (…) nim zostało to potwierdzone minęło kolejne 12 lat! (rodzic córki z autyzmem)”.

W poszczególnych rozdziałach książki autorka przygląda się specyfice i odmienności okresu dojrzewania, relacji społecznych, edukacji, seksualności i tożsamości płciowej, związkom uczuciowym, ciąży i rodzicielstwu kobiet ze spektrum. Obok cytowanych wyników najnowszych badań przedstawia własne doświadczenia,  swoisty „coming out” w środowisku oraz historie autystycznych kobiet. Wyłania się z tego złożony obraz przeżyć, zachowań, spostrzeżeń i trudności, których doświadczają w życiu.

„(…) Nawiązuje kontakt wzrokowy, mimo że zupełnie mnie to rozprasza. Zauważyłam jednak, że gdy skupię wzrok pomiędzy oczami drugiej osoby, to ona myśli, że spoglądam jej prosto w oczy (kobieta z autyzmem).”

„Z powodu autyzmu nie dostrzegałam mnóstwa sygnałów społecznych, dlatego nie zdawałam sobie sprawy, że się komuś podobam. Nie rozumiałam zasad rządzących umawianiem się na randki (…) i nie miałam pojęcia o co chodzi w tych wszystkich gierkach (kobieta z autyzmem)”

„Boże, co za ulga być starszą! Stałam się niewidzialna. Niczego się ode mnie już nie oczekuje – jestem po prostu stara. I mimo, że na swój sposób jest to smutne, to także wielkie wyzwolenia: mogę robić co chcę, a nikogo to nie obchodzi (kobieta z autyzmem).”

Polecam tę pozycję gorąco osobom ze spektrum, ich bliskim, nauczycielom i specjalistom diagnozującym autyzm oraz wszystkim tym, którzy chcą głębiej zanurzyć się w tym wciąż nie do końca poznanym a niezwykle ciekawym świecie osób neuroróżnorodnych.  

                                                                                                                      Agnieszka Niżnik- Golda (psycholog)

4.

,,Wielka księga uczuć” - książka Grzegorza Kasdepke

 

,,Wielka księga uczuć” to książka Grzegorza Kasdepke, która składa się z czterech wcześniej wydanych tytułów: ,,Tylko bez całowania! czyli jak sobie radzić z niektórymi emocjami”, ,,Kocha, lubi, szanuje... czyli jeszcze o uczuciach”, ,,Horror! czyli skąd się biorą dzieci” oraz ,,Drużyna pani Miłki, czyli o szacunku, odwadze i innych wartościach”. Książka przeznaczona jest dla dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, stanowi zbiór zabawnych opowiadań, które pozwalają nam zagłębić się w świat dziecięcych emocji

 W części ,,Tylko bez całowania! Czyli jak sobie radzić z niektórymi emocjami” poruszony zostaje temat wstydu, poczucia krzywdy, czy zazdrości. Bohaterami opowiadań jest grupa przedszkolaków, ich wychowawczyni Pani Miłka oraz pajacyk Bodzio. W podobny sposób została skonstruowana część ,,Kocha, lubi, szanuje... czyli jeszcze o uczuciach”, gdzie ponownie spotykamy panią Miłkę i przedszkolaki. Tym razem autor opisuje siedem rodzajów uczuć: miłość, nienawiść, pogardę, strach, smutek, poczucie winy i szczęście. Dużą zaletą książek jest to, że na końcu każdej opowieści są umieszone wskazówki dla dzieci i dorosłych, które dotyczą omawianego uczucia. Oto niektóre z nich:

WSTYD:

 

Rady dla dorosłych: 

,,Porozmawiaj z dziećmi o wstydźcie:

Opowiedz, co cię ostatnio zawstydziło- wspólnie zastanówcie się dlaczego. Przypomnij jakieś śmieszne sytuacje z Twojego dzieciństwa, na przykład zawstydzenie różowymi rajstopami. Spróbujcie obśmiać tego typu zachowania, by dzieci zrozumiały, że mówienie o wstydźcie, to żaden wstyd. Poproś by dzieci opowiedziały o tym, czego się wstydzą. Zwróć uwagę by mówiły nie tylko o fryzurach czy ubraniach, lecz także o zachowaniach i sytuacjach, które mogą zawstydzić. Wspólnie zastanówcie się, co w każdym wypadku należałoby zrobić, aby wstyd wyeliminować.”[1]

 

ZAZRDOŚĆ

Rady dla dzieci:                                                                                                                              

,,Jeśli czujesz zazdrość o to, że na przykład, tata częściej bawi się z bratem niż z tobą, natychmiast o tym tacie powiedz- tata zrobi wszystko, aby cię uspokoić i pewnie nigdy już tego typu zazdrości nie poczujesz. Jeśli chciałbyś/ abyś mieć tak samo fajne zabawki jak Twój kolega, zapytaj go, czy nie moglibyście czasami pobawić się razem- na pewno okaże się, że kolega i Tobie zazdrości jakichś zabawek, będziesz więc mógł/ mogła zaprosić go do siebie. I najważniejsze, jeśli poczujesz zazdrość o cokolwiek, spójrz w lustro, uśmiechnij się, nawet na siłę, i krzyknij  ,, Zazdrość, uciekaj!"”[2]

 

GNIEW

 

Rady dla dzieci:

,,Jeśli Twój kolega się rozgniewa, daj mu czas na uspokojenie- przecież nie musicie ciągle razem się bawić,

Pamiętaj, że człowiek rozgniewany mówi często rzeczy, których potem żałuje. Nie ma więc sensu obrażać się śmiertelnie, gdy usłyszysz coś niemiłego. Masz jednak prawo oczekiwać potem przeprosin,

Jeśli znasz jakiś naprawdę śmieszny dowcip, to powinieneś/ powinnaś go koniecznie opowiedzieć. Gniew najbardziej na świecie boi się właśnie śmiechu.”[3]

 

WSTRĘT:

 

Rady dla dorosłych:

,,Porozmawiaj z dziećmi o wstręcie. Co w Tobie wzbudza wstręt? Jakie inne zachowania mogą także wzbudzać wstręt? Zapytaj co dzieciom wydaje się obrzydliwe. Stwórzcie listę różnych obrzydlistw.

Zwróć uwagę na różnice kulturowe. To co u nas wzbudza wstręt, może być całkowicie naturalne gdzie indziej. Porozmawiaj o umiejętności ukrywania wstrętu. Dziecko na widok schorowanego człowieka może nie umieć nad sobą zapanować. Wspólnie stwórzcie scenki teatralne, podczas których dzieci będą musiały odegrać rolę osoby budzącej z jakiegoś powodu niechęć. Zastanówcie się, w jaki sposób wstręt można przezwyciężać.”[4]

 

NUDA

 

Rady dla dzieci:

,,Jeśli się nudzisz, to, broń Boże nie włączaj od razu telewizora. Lepiej weź kredki i narysuj nudę- na przykład jako wredną czarownicę. Albo ulep ją z plasteliny. Możesz też odganiać nudę śpiewając ulubione piosenki- jeśli staniesz przed lustrem, postaraj się naśladować prawdziwych piosenkarzy. Potem możesz zabawić się w detektywa- spróbuj wytropić najnudniejsze miejsce w Twoim domu. A jeśli nie miejsca, to czynności- powiedzmy, że będzie to czesanie włosów. Wkrótce okaże się, że nuda czmychnęła nie wiadomo kiedy!”[5]

Rady dla dorosłych: 

 

POCZUCIE KRZYWDY

 

Rady dla dorosłych:

,,Porozmawiaj z dziećmi o poczuciu krzywdy. Co to jest? Kiedy występuje? Jak je rozpoznać u siebie, a jak u innych? Opowiedz o swoich doświadczeniach. Czy poczucie krzywdy często Ci towarzyszyło? W jakich sytuacjach? Czy osoba dorosła także musi się z nim zmagać? Czy Twoje poczucie krzywdy zawsze było/ jest uzasadnione? Poproś dzieci aby opisały sytuacje w których czuły się skrzywdzone. Zapytaj, czy i Ty doprowadzasz czasami do takich sytuacji. Może do innych? Jakich? Spróbuj wymyślić wraz z dziećmi ,system alarmowy". Jeśli dziecko poczuje się skrzywdzone, niech ma możliwość natychmiastowego poinformowania o tym. Na przykład rysując na tablicy wykrzyknik. Albo dzwoniąc specjalnym dzwoneczkiem- wybierzcie to, co będzie dla Was najwygodniejsze. Ten znak ma służyć jednemu: zwołaniu ,,narady"  i doprowadzeniu do rozmowy. Jeśli skrzywdziłeś/ aś jakiegoś malucha, przeproś go z równą powagą, jakby to była osoba dorosła. Przy wszystkich, żeby dać dobry przykład. I pamiętaj, że nic tak nie poprawia dziecku humoru, jak przytulenie go. Czasami nie trzeba dużo więcej.”[6]

 

Nieco inny charakter ma część ,,Horror! czyli skąd się biorą dzieci”. Autor swoją opowieścią przybliża najmłodszym tematykę rozmnażania. Tytułowy horror rozgrywa się  w wyobraźni przedszkolaków, gdy dowiadują się, że pani Miłka nosi w brzuchu dziecko, ale nie wiedzą, jak ono się tam znalazło. W ostatniej części cyklu, ,,Drużyna pani Miłki, czyli o szacunku, odwadze i innych wartościach”, starsze o rok przedszkolaki uczą się gry w piłkę nożną. Jest to doskonała okazja do opowieści o wartościach, ważnych zarówno na boisku, jak i w codziennym życiu. Wraz z początkującymi piłkarzami dowiadujemy się więc nieco o współczuciu, sprawiedliwości, szacunku, wytrwałości, odwadze i uczciwości. Pomimo poważnych kwestii, poruszonych w niektórych historiach, autor nie traci poczucia humoru. Początkowo ten styl narracji może zaskoczyć rodzica, ale najprawdopodobniej spodoba się dziecku, ponieważ śmiech może przełamać opór w stosunku do mówienia  o własnych, czasem trudnych uczuciach. A najlepiej gdy śmiejemy się wspólnie.

 

opracowała Małgorzata Jędryczka - psycholog

 



[1] G. Kasdepke, ,,Tylko bez całowania! Czyli jak sobie radzić z niektórymi emocjami”, Warszawa 2008, s. 16.

[2] Tamże, s. 22.

[3] Tamże, s. 30.

[4] Tamże, s. 37.

[5] Tamże, s. 42-43.

[6] Tamże, s. 53.

 

 

 

 3.

 "Daj przestrzeń i bądź blisko" Eline Snel to stosunkowo  krótka i szybka do przeczytania książka o doświadczeniach matki nastoletnich dzieci, trenerki mindfulness. Ci z Państwa, którzy poznali już książkę „Spokój i uważność żabki” przeznaczoną dla młodszych dzieci, pewnie sami chętnie sięgną po tę książkę dedykowaną rodzicom starszych dzieci. „Daj przestrzeń i bądź blisko”, to kolejna pozycja pełna uważnej obecności, wyrozumiałości dla siebie jako rodzica i dla dziecka, w jego nastoletniej burzy hormonów. Zachęcam do czytania i wspólnego wykonania wielu propozycji ćwiczeń, które pomogą Wam się lepiej rozumieć i zbliżyć, a przy okazji radzić sobie z trudnymi nieraz emocjami. Książka zawiera płytę z nagraniami cd, pomocną podczas treningu.

 

Zachęcam jako psycholog i mama.

Sylwia Tymińska

2.

Pani Małgosia Jędryczka poleca spotkania z literaturą dla dzieci i dorosłych:

,,Ul z Książkami" czyli wyjątkowy wirtualny festiwal literacki gra dla Was przez całą epidemię.

Codziennie o 18 literatki i literaci specjalnie dla Was czytają, rozmawiają i błaznują - w tygodniu dla dorosłych, a w weekendy dla młodszych czytelników.

Jeśli przegapicie nagrania na żywo, to wszystkie nagrania znajdują się na stronie Unia Literacka.

Więcej o całej akcji znajdziecie Państwo pod adresem:

https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=184634069749732&id=106320700914403

 

Do wspólnego słuchania bajek zaprasza wiele artystów, np. Agnieszka Chylińska, znana raczej jako ekstrawagancka gwiazda, w obecnej sytuacji odnajduje się raczej w roli matki trójki dzieci i dzieli się swoim doświadczeniem podczas czytania bajki swojego autorstwa.

Polecamy szczególnie tym, którzy mają poczucie humoru i dystans do życia,

albo poszukują sposobu oderwania się od czarnych myśli. 

https://www.facebook.com/AgnieszkaChylinska/videos/641656466407948/?t=20

 

Dla starszych czytelników młodzieży, rodziców i nauczycieli Pani Sylwia Tymińska zachęca do przeczytania artykułu w marcowym wydaniu miesięcznika Zwierciadło

pt. „Codzienne zarządzanie energią co cię osłabia, a co doładowuje”,

w którym wiele informacji o efektywnych sposobach regenerowania sił i dbania o siebie oraz o tym, co wydaje się odpoczynkiem, a jednak często zabiera nam energię.

https://zwierciadlo.pl/psychologia/codzienne-zarzadzanie-energia-co-cie-oslabia-a-co-doladowuje

DBAJCIE O SIEBIE

 

1.

Drodzy Rodzice

Dlaczego niebo jest niebieskie?, Skąd się biorą dzieci? Jak działa mózg? Te i inne pytania słyszy chyba każdy rodzic, ale nie każdy potrafi na nie odpowiedzieć w przystępny dla dzieci sposób.

Dlatego chciałabym zachęcić Was do przeczytania pewnej książki, na która natrafiłam przypadkiem. Jest to książka właściwie dla dzieci autorstwa profesora Jerzego Ventulaniego pt.” Sen Alicji, czyli jak działa mózg”.

Książka ta jest opowieścią a właściwie dialogiem między tytułową Alicją-bystrą dziewczynką, która czasem się buntuje i zadaje podchwytliwe pytania (niczym nasze dzieci), a jej własnym mózgiem. Dziewczynka śpi i śni, że spotyka się, rozmawia z własnym mózgiem czyli sama ze sobą. W ten sposób dowiaduje się, że w naszym ciele są różne narządy, które (gdy my śpimy) pracują, regulują, produkują, przesyłają, a mózg to wszystko nadzoruje – jest szefem takiej wielkiej fabryki. Poznaje budowę mózgu, sposób przenoszenia informacji, mechanizm zapamiętywania, ale uczy się też, jak można trenować mózg, co szare komórki lubią , a czego nie. Opowiada o skomplikowanych mechanizmach w ciekawy i prosty sposób. Mało jest tu tekstu, dużo akcji i wiele zabawnych, a jednocześnie czytelnych ilustracji, które wyjaśniają dziecku jak coś działa.

Jest to cudowna książka edukacyjna, w której zawarto całą masę wiedzy (sama dowiedziałam się z niej bardzo dużo). Są tam też odpowiedzi na wiele rodzicielskich dylematów dotyczących zdrowego odżywiania, pory snu, itp. Może być ciekawą formą spędzania czasu w domu. Koniecznie przeczytajcie przed dzieckiem, żeby potem nie być daleko w tyle.

 

Miłej lektury życzy – Ewa Jędrzejczyk – pedagog